โครงการ “จากป่าใช้สอยสู่สวนป่าขนาดใหญ่: การศึกษาเปรียบเทียบกระบวนการปรับตัวเชิงสังคม เศรษฐกิจของชุมชนท้องถิ่นในเขตลุ่มน้ำโขง ภายใต้สถานการณ์การลดลงของความหลากหลายทางชีวภาพ”

ได้รับทุนการสนับสนุนจาก : โครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการทรัพยากรชีวภายในประเทศไทย(BRT)
ระยะเวลาดำเนินการ :
สถานะการดำเนินงาน : ดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว

 

บทคัดย่อ

         รายงานวิจัยชิ้นนี้เป็นการศึกษาเปรียบเทียบสวนยางพาราขนาดใหญ่และสวนยางรายย่อย โดยพิจารณาผลกระทบทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และสภาพแวดล้อม ของการขยายตัวของยางพาราต่อชุมชนท้องถิ่นในกัมพูชา ลาว และภาคเหนือของไทย รายงานนี้เสนอว่าไตรภาคีแห่งพลังการปิดล้อมข้ามชาติ อันประกอบไปด้วยรัฐ เสรีนิยมใหม่ และทุนนิยมชายขอบ สนธิกำลังกันเพื่อปิดล้อมทรัพยากรธรรมชาติในลุ่มน้ำโขง พื้นที่ป่าอันอุดมสมบูรณ์ถูกโค่นเพื่อขยายพื้นที่ปลูกยางพารา ส่งผลให้เกิดปัญหาหน้าดินพังทะลาย การลดลงของพื้นที่ป่ายังทำให้ความหลากหลายทางชีวภาพและความมั่นคงทางอาหารของเกษตรกรรายย่อยตกต่ำลง ราคายางพาราที่ยังอยู่ในระดับสูงอย่างต่อเนื่องอาจให้ผลดีต่อเกษตรกรที่มีฐานะดี มีหลักทรัพย์และเข้าถึงสินเชื่อสำหรับการลงทุนได้ แต่ในทางกลับกัน เราพบว่าเกษตรกรรายย่อยซึ่งเข้าสู่เศรษฐกิจยางพารา ผ่านระบบเกษตรพันธะสัญญา กำลังเผชิญหน้ากับความเสี่ยงในการสูญเสียที่ดินและกลายเป็นแรงงานไร้ที่ดินเพิ่มขึ้น

 

Abstract

         The research is a comparative study of large-scale and small-scale rubber plantation and its socio-cultural, economic and environmental impacts on local communities in Cambodia, Northern Laos and Northern Thailand. It is proposed that the triadic forces of transnational enclosure, namely the state, neo-liberalism and frontier capitalism, are at work in the Mekong  region. Forest land are cleared to pave way for rubber plantation. In addition to increasing threat of landslide, rapid forestland clearance leads to decreasing biodiversity and food security for small farmers. High price of rubber could be beneficial to rich and well-to-do farmers with credits and assets ready to make investment. Conversely, poor farmers who are ushered into rubber economy through contract farming system are at risk of losing the land and become landless wage laborer. 

 


ผู้วิจัย

เอกสารตีพิมพ์ที่เกี่ยวข้องกับโครงการ

ภาพกิจกรรมโครงการ

Biodiversity and Indigenous Knowledge Research Center for Sustainable Develpment.
Faculty of Social Sciences, Chiang Mai University Chiang Mai 50200 THAILAND.
Website : http://bird.soc.cmu.ac.th | Email : birdcmu@bird.soc.cmu.ac.th